|
Karaciğer Destek Sistemleri
Karaciğer yetmezliği nedir?
Karaciğerin fonksiyonlarnın ileri derecede şekilde bozulup görevini yapamayacak duruma gelmesidir.
Karaciğer yetmezliği hangi durumlarda gelişebilir?
- İlaç Zehirlenmeleri (Parasetomol, Siprofloksasin, Doksisiklin, Eritromisin, INAH, Nitrofurantoin, Halotan, Statinler, Siklofosfamid, Metotraksat Propiltiourasil vs)
- Akut Viral Hepatitler (Hepatit Virüsleri, Adenovirüs,EBV, CMV)
- Wilson Hastalığı
- Hepatosellüler Karsinom veya Metastatik Karsinom,
- Mantar Zehirlenmeleri
- Kokain Gibi Uyuşturucu Alımı,
- Bitkisel Tedaviler (Ginseng, Chapparal Veya Pennyroyal Yağı),
- Gebeliğin Yağlı Karaciğeri
- Sirozun Son Evresi
- Reye Sendromu,
- Budd Chiari Sendromu
Karaciğer yetmezliği hangi sürede ortaya çıkabilir?
Karaciğer yetmezliği bazen çok ani olarak ortaya çıkabilir , bazen de yıllara yayılan bir sürede ortaya çıkabilir.
Karaciğer yetmezliği tedavisi nedir?
Daha çok destekleyici tedavi yapılmaktadır. Bununla birlikte karaciğer nakli bir çok olguda en önemli tedavi yöntemidir.
Karaciğer yetmezliğinde aferezin rolü nedir?
Karaciğer yetmezliğinde aferez teknolojileri son yıllarda giderek önem kazanmaya başlamıştır.
Karaciğerin en önemli görevlerinden birisi detoksifikasyon denen vücuda zarar veren atıklarn temizlenmesidir. Son yıllarda detoksifisayonun yapılabilmesi için çeşitli diyaliz makinaları ve canlı karaciğer dokuları içeren sistemler üzerinde yoğun çalışmalar devam etmektedir.
Özellikle akut ilaç zehirlenmeleri , manta zehirlenmeleri gibi baz durumlarda aferez teknolojileri önem kazanmış ve karaciğere kendini toparlama süresi kazandırmaya şansı tanımak konusunda ileri adımlar atılmıştır. Aferez teknolojilerinin olası endikasyonları arasında
- Transplantasyona kadar köprü görevi görmek
- İntoksikasyon (ilaç , mantar, intihar vb.)
- Hepatorenal sendromu
- Post-transplant sonrası fonsiyon bozukluğu/yokluğu
- Akut-on-kronik karaciğer yetmezliği (kronik karaciğer sirozunun
dekompansasyonu)
- bilirubin > 10 mg/dl olan kısmi karaciğer rezeksiyonu sonrası
- bilirubin > 10 mg/dl olan İzole hepatik ensefalopati
- karaciğer yetersizliğine bağlı inatçı pruritus(kaşıntı)
durumları örnek verilebilir.
Karaciğer yetmezliğinin tedavisinde aferez yaklaşımı nedir?
- Karaciğerin fonsiyonlarını kabaca
- Detoksifikasyon /saflaştırma
- Sentez
- Düzenleyici rol olarak üçe ayırabiliriz.
Karaciğer destek sistemleri karaciğer hücreleri içeren bioreaktörler ve absorbsiyon sistemleridir. Karaciğer içeren hücreler domuz ya da insan hücresi içermektedir. Adsorber ve karaciğer içeren hücrelerle kurulan sistemler transplantasyona köprü görevi yapmaktır.
Karaciğer Hücresi içeren sistemler
Biyoartificial Karaciğer Sistemi (BAL)
Temel mekanizması ayrıştırılan plazmanın bir biyoreaktörden geçirilerek zaralrı toksinlerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Sistem gelecek vaat etmekle birlikte henüz pratikte kullanılmaktan uzaktır.
Karaciğer içermeyen sistemler
Klasik yöntemler
- Hemodiyaliz
- Hemofiltrasyon
- Plazmaferez
- Yüksek hacimli plazmaferez
- Hemoperfüzyon
- Hemodiabsorbsiyon
Yeni yöntemler
- Moleküler adsorbe edici istemler (Moleculer adsorbent recycling system -MARS®; Gambro GmbH, Hechingen, Germany)
- Fraksiyone plazma ayrılması ve absorbsiyonu (Fractionates plasma separation and adsorbtion -Prometheus ®; Fresenius AG, Bad Homburg, Germany)
- Tek geçiş plazma albumin diyalizi (Single pass albumin dialysis -SPAD)
Moleküler adsorbe edici istemler (Moleculer adsorbent recycling system -MARS®)
Yapay Karaciğer Destek Sistemi ( Fresenius-Prometheus)
- Prometheus sistemi albumine bağlı ve suda çözünen toksinleri iki basamakta kandan uzaklaştırır:
- İlk basamakta, (FPSA-Fractionated Plasma Separation and Adsorption), hastanın kendi albumini membran filtre (AlbuFlow) yardımı ile kandan ayrılır.
- Ayrılan albumin adzorberlere (prometh 01 ve prometh 02) verilir ve böylelikle albumine bağlı toksinlerin direkt adsorpsiyonu sağlanır.
- İkinci basamakta, suda çözünen toksinler (amonyum, keratinin, direkt bilirubin, üre) high-flux diyalizer ile tam kandan uzaklaştırılır.
|
|
|
|
|
